Παραδοσιακά Προϊόντα Σκόπελου
Το καταπράσινο νησί της Σκοπέλου είναι ένας ευλογημένος τόπος με αγροτική παραγωγή και αλιεία. Τα προϊόντα που παράγει η Σκόπελος είναι γνωστά διεθνώς και κάποια εξάγονται. Τα πλέον δημοφιλή παραδοσιακά προϊόντα της Σκοπέλου είναι τα δαμάσκηνα, το λάδι, το μέλι, η σκοπελίτικη τυρόπιτα, τα τοπικά γλυκά κυρίως αμυγδαλωτά όπως τα χαμαλιά και οι ροζέδες και τέλος το κρασί.
Κάθε Αύγουστο στις ετήσιες τοπικές εκδηλώσεις του νησιού που πραγματοποιούνται στο παλιό λιμάνι της Χώρας της Σκοπέλου, θα βρείτε πάγκους με όλα τα παραδοσιακά προϊόντα της Σκοπέλου. Τα πιο γνωστά μέρη για να προμηθευτείτε κάποιο από τα παραδοσιακά προϊόντα του νησιού είναι: το κατάστημα Λεμονησ τηλ: +30 24240 23326 στην Χώρα της Σκοπέλου. η Σκοπελιτισσα στην Χώρα της Σκοπέλου τηλ: +30 24240 23448 ο Γυναικειοσ Συνεταιρισμοσ Γλωσσασ η “Γλωσσιωτισα” στην Γλώσσα Σκοπέλου, τηλ: +30 24240 33224 η Κυρα Λενη στην Γλώσσα Σκοπέλου, τηλ: +30 24240 33688 η Οικογένεια Αντωνίου στην Γλώσσα Σκοπέλου, τηλ: +30 24240 33517
Δαμάσκηνα
Από τα πιο γνωστά παραδοσιακά προϊόντα της Σκοπέλου της Σκοπέλου είναι τα δαμάσκηνα.Η Σκόπελος φημίζεται για της εξαιρετικής ποιότητας δαμάσκηνα που παράγει εδώ και δύο αιώνες. Στην σκοπελίτικη κουζίνα θα συναντήσετε τα δαμάσκηνα σε όλες τις πιθανές τους μορφές. Σε κυρίως πιάτα μαγειρεμένα με κρέας, σε γλυκά, σε γλυκά του κουταλιού (το πολύ γνωστό αυγάτο), σε μαρμελάδες, επιδόρπια, αποξηραμένα και λικέρ.
Οι Σκοπελίτες αναφέρονται στα δαμάσκηνα τους ώς “κορόμηλα”. Τα πιο γνωστά Σκοπελίτικα Δαμάσκηνα είναι τα Μαύρα Δαμάσκηνα και τα Κόκκινα Δαμάσκηνα “Αγιορείτικα”. Γενικώς στην Σκόπελο καλλιεργούνται περίπου δέκα διαφορετικές ποικιλίες. Υπάρχει και η φήμη ότι μία από αυτές τις ποικιλίες είναι η γαλλική ή οποία έφτασε στο νησί της Σκοπέλου κρυμμένη μέσα σε πατάτα.
Το γλυκό μαύρο δαμάσκηνο το χρησιμοποιούν κυρίως στα γλυκά. Το δημοφιλές γλυκό του κουταλιού δαμάσκηνο “αυγάτο” έχει πάρει το όνομα του από το ωοειδες σχήμα του φρούτου. Με το δαμάσκηνο αυτό φτιάχνονται εξαιρετικές μαρμελάδες, νόστιμα αποξηραμένα δαμάσκηνα και το λικέρ.
Το ξινό κόκκινο δαμάσκηνο χρησιμοποιείται κυρίως στην μαγειρική. Ένα από τα τοπικά πιάτα στο νησί της Σκοπέλου είναι το χοιρινό με δαμάσκηνα. Επίσης οι Σκοπελίτες μαγειρεύουν το κοτόπουλο γεμιστό με δαμάσκηνα το οποίο θεωρείται και είναι εξαιρετικό έδεσμα. Μην εκπλαγείτε και από το άλλο παραδοσιακό σκοπελίτικο πιάτο που είναι ο ροφός μαγειρεμένος με δαμάσκηνα. Άλλη συνταγή είναι μία διαφορετική εκδοχή της κλασσικης φακής με δαμάσκηνα. Το ξινό δαμάσκηνο μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για μαρμελάδες.
Ελαιόλαδο Ελιές
Η Σκόπελος παράγει εξαιρετικής ποιότητας ελαιόλαδο χαμηλής οξύτητας και καταπληκτικές ελιές. Οι ελιές της Σκοπέλου μοιάζουν λίγο πολύ με τις πηλιορείτικες ελιές. Συγκριτικά με τις δημοφιλείς ελιές καλαμών, οι σκοπελίτικες έχουν περισσότερη σάρκα και ζουμί.
Οι ντόπιοι δεν παραλείπουν σχεδόν ποτέ τις ελιές από το καθημερινό τους τραπέζι. Συνήθως τις αφήνουν πράσινες. Κάποιες φορές τις φτιάχνουν με μάραθο ή με θυμάρι. Επίσης κάποιοι τις προτιμούν ξυδάτες. Οι Σκοπελίτες νιώθουν περήφανοι για τον τρόπο που παράγουν το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο.
Με τον δικό τους τρόπο παραγωγής δεν χρειάζεται ούτε δεύτερο πρεσάρισμα ούτε κάποιου άλλου είδους ανάμιξη. Παλαιότερα υπήρχαν περίπου 5 ενεργά ελαιοτριβεία στο νησί της Σκοπέλου. Πριν περίπου δύο δεκαετίας έκλεισαν τα περισσότερα από αυτά. Πλέον λειτουργούν δύο ελαιοτριβεία, το ένα βρίσκεται στην Χώρα της Σκοπέλου και το άλλο στο χωριό Γλώσσα Σκοπέλου.
Μέλι
Η Μελισσοκομία ανέκαθεν απασχολούσε τους Σκοπελιτες. Λέγεται ότι οι πρώτοι άποικοι ήρθαν στο νησί της Σκοπέλου μαζί με τα μελίσσια κι από τότε το μέλι είναι συνυφασμένο με την οικονομία και την κουζίνα του νησιού.Στις μέρες μας, η πλήρης απασχόληση μελισσοκομίας συνεχίζεται, παρόλο που δυστυχώς ο αριθμός των μελισσών τείνει να φθίνει.
Το μέλι της Σκοπέλου είναι βιολογικό και οι μελισοκόμοι συνεχίζουν να χρησιμοποιούν τις ξύλινες παραδοσιακές κυψέλες για την εκτροφή των μελισσών. Επίσης, το καθαρό περιβάλλον, το πευκόφυτος δάσος, τα βότανα και τα αγριολούλουδα της Σκοπέλου αποτελούν ιδανικές συνθήκες για την παραγωγή ποιοτικού μελιού και προϊόντων αυτού. Το εξαιρετικής ποιότητας σκοπελίτικο μέλι με όλα τα προϊόντα του εξάγεται σε όλο τον κόσμο. Μπορείτε να δοκιμάσετε το κλασικό μέλι, το μέλι με
ξηρούς καρπούς, την γύρη, τον βασιλικό πολτό και το μέλι με κηρήθρα. Εξαιρετική είναι και η πρόπολη, το κερί των μελισσών αλλά και η κεραλοιφή. Το κτήμα Σταματίου παράγει βιολογικό μέλι στο νησί της Σκοπέλου από 1953. Υπάρχουν κι άλλοι παραγωγοί, μελισσοκόμοι με προϊόντα μελιού άριστης ποιότητας.
Η Σκοπελίτικη Τυρόπιτα
Η στριφτή τυρόπιτα Σκοπέλου (η σκοπελίτικη τυρόπιτα) με το τραγανό φύλλο της και την υπέροχη μυζήθρα από κατσικίσιο γάλα έχει γίνει το σήμα κατατεθέν του νησιού.
Το μυστικό της επιτυχίας της σκοπελιτικης τυροπιτας κρύβεται στην απλότητα των υλικών, στο άνοιγμα του φύλλου με τον πλάστη, στην αυθεντική κατσικίσια μυζήθρα Σκοπέλου και στο σωστό τηγάνισμα. Η στριφτή τυρόπιτα της Σκοπέλου (η σκοπελίτικη τυρόπιτα) είναι τελείως διαφορετική από τις πίτες που συναντάμε σε όλα τα άλλα μέρη της υπόλοιπης Ελλάδας. Η ιστορια της όμως ξεκινάει στο γειτονικό νησί των Βορείων Σποράδων, στην Αλόννησο.
το Ταξίδι της Τυρόπιτας
Όταν τα πολύ παλιά χρόνια οι βοσκοί από την Αλόννησο πήγαιναν στα μικρά νησάκια (Περιστέρα, Κυρα Παναγιά, Γιούρα) για την βοσκή των εκεί αγριοκάτσικων έπρεπε να έχουν μαζί τους και τρόφιμα. Το ταξίδι προφανώς και διαρκούσε κάποιες μέρες αφού δεν υπήρχαν ακόμα καΐκια με μηχανές. Για αυτό το λόγο οι προμήθειες τους ήταν αλεύρι, ελαιόλαδο, νερό, ξερή μυζήθρα κι ένα τηγάνι.
Αυτή λοιπόν είναι η αρχή της πολύτιμης συνταγής της στριφτής τυρόπιτας Σκοπέλου. Την συνταγή αυτή έφεραν στην Σκόπελο οι γυναίκες από την Αλόννησο που είχαν την τύχη να κάνουν γάμο με γαμπρό από την Σκόπελο ή που ερχοντουσαν για να μαζέψουν τις ελιές. Αν και θα βρείτε πολλές παραλλαγές της παραδοσιακής σκοπελιτικης τυροπιτας με πολλές προσμίξεις στα υλικά της να γνωρίζετε πως τα βασικά συστατικά της είναι το αλεύρι, το νερό, το ελαιόλαδο, το κατσικίσιο τυρί και τέλος. Στην Σκόπελο έχουν εξελίξει την βασική συνταγή. Έτσι θα έχετε την ευκαιρία να δοκιμάσετε νόστιμη χορτόπιτα, χορταστική σπανακόπιτα αλλά και λαχταριστή γαλατόπιτα.
Όλες ζυμωμένες πάντα με το παραδοσιακό φύλλο και τηγανισμένες όπως πρέπει. Έτσι κι αλλιώς η νοστιμιά βρίσκεται στο άνοιγμα του φύλλου.
Παραδοσιακά Γλυκά Σκοπέλου (Χαμαλιά, Ροζέδες)
Τα παραδοσιακά γλυκά της Σκοπέλου είναι τα χαμαλιά και οι ροζέδες. Τα χαμαλιά έχουν σαν βάση την αμυγδαλόψιχα, είναι ακανόνιστα σε σχήμα και πασπαλισμένα με ζάχαρη άχνη. Οι ροζέδες έχουν σαν βάση το καρύδι , έχουν σφαιρικό σχήμα, μικρές μπαλίτσες και έχουν καφέ χρώμα. Ιδιαίτερα νόστιμο είναι και το αμυγδαλάτο, γλυκό του κουταλιού με αμύγδαλο. Τα χαμαλιά συνοδεύουν τους Σκοπελίτες σε όλες σχεδόν τις φάσεις της ζωής του. Στα βαφτίσια, στον γάμο και γενικά σε όλες τις μεγάλες τους χαρές.
Στην Σκόπελο φτιάχνουν υπέροχα γλυκά του κουταλιού. Φράουλα, περγαμόντο, βύσσινο, τριαντάφυλλο, μανταρίνι, νεράτζι κ.α.
Κρασί
Σύμφωνα με την μυθολογία οι πρώτοι κάτοικοι της Σκοπέλου ήταν τα αδέρφια Στάφυλος και Πεπάρηθος. Γιοι του θεού Διόνυσου, θεού των αμπελιών και του κρασιού. Ο μύθος απλώς επιβεβαιώνει την άνθηση της αμπελουργίας στην Σκόπελο από την αρχαιότητα. Κατά την αρχαιότητα η Σκόπελος ονομαζόταν Πεπάρηθος. Ακόμη και ο γνωστός Έλληνας στιχουργός Καισάριος Δαπόντες υμνεί τον φημισμένο πεπαρήθειο οίνο και τον κατατάσσει στα πιο σημαντικά πράγματα του κόσμου.
Την δεκαετία του 40 μια επιδημία φυλλοξήρας, κατέστρεψε όλα τα αμπέλια και αφάνισε την όποια παραγωγή για τα χρόνια που ακολούθησαν. Οι Σκοπελίτες όμως έχουν την αμπελουργία στο αίμα του και θέλοντας να ξαναφέρουν στην ζωή τον πεπαρήθειο οίνο ξεκίνησαν ξανά με το ίδιο μεράκι να καλλιεργούν αμπέλια και να παράγουν κρασί.
Σε κάποιες ταβέρνες της Σκοπέλου θα βρείτε χύμα κρασί σκοπελίτικης παραγωγής. Θα βρείτε κόκκινο κρασί που παρασκευάζεται από μαύρα σταφύλια, και λευκό κρασί ποικιλίας ροδίτη, σαββατιανό και ασύρτικο. Οίνος ευφραίνει καρδία.
Σαπούνι
Στο πανέμορφο νησί της Σκοπέλου θα βρείτε ακόμη υπέροχα χειροποίητα σαπούνια από ελαιόλαδο και 100% φυσικά συστατικά.
